Oyunlar sayesinde arkadaşlarımızla ve ailemizle birlikte doyasıya eğlenebiliriz. En basit oyunlar bile barındırdıkları özellikler sayesinde şu gibi becerilerini geliştirebilir:
Akıl yürütme, sorun çözme ve stratejik planlamada gelişme
Hem mantıksal hem de eleştirel düşünme
Motor becerilerde ve yer yön duygusunda gelişme
Hafıza ve konsantrasyon ile ayrıntılara dikkat konusunda gelişme
Ayrıca oyunda başarılı olmaktan ve hedeflerine ulaşmaktan aldığın haz da cabası.
Takım halinde oynanan oyunlar oyunculara işbirliği içinde çalışmayı öğretir. Stresi azaltıp rahatlamana yardımcı olan oyunlar da mevcuttur.
Fortnite Kreatif ile kendi oyununu istediğin gibi geliştirebilirsin. Araçları nasıl kullanacağını öğren ve hayal gücünün sınırlarını zorla!
Her Oyunun Olmazsa Olmazları
Her bir oyun bir diğerinden farklı olsa da hepsinin sahip olması gereken bazı ortak özellikler var:
Hedef: Oyuncunun amacıdır, başarması gereken şeydir.
Mücadele: Oyuncunun oyundaki becerilerini geliştirmek için uğraşmasının sebebi ve oraya ulaşmak için üstesinden gelmesi gereken şeyler.
Ödüller: Oyuncunun hedefi tamamlamak karşılığında alacağı ödül.
Oyun mekanikleri: Oynanışın akışını şekillendiren unsurlar.
Oynanış döngüsü: Oyuncunun oyunda izleyeceği temel adımlar.
hedef
Oyunun hedefi nedir? Oyuncu bu amacı veya hedefi tamamlamak için ne yapmalıdır?
Hedef, oyuncuların başarmak isteyeceği bir şey olmalı. Örneğin rakip takımı alt etmek, kaçış odasından çıkmanın bir yolunu bulmak, tüm fiziksel bariyerleri aşarak mümkün olan en kısa zamanda parkuru tamamlamak veya sadece dolambaçlı bir yolun sonunda bekleyen sırrı açığa çıkarmak.
Net bir hedef belirlediğinde, oyuncuları oyununu oynamaya teşvik etmek için ilk adımı atmış olursun.
Her tür oyunda hedef hem anlaşılabilir hem de ulaşılabilir olmalıdır. Aynı zamanda, oyuncunun ilgisini canlı tutmaya yetecek kadar zorlayıcı olmalıdır!
Fortnite Battle Royale’de hedef, oynanabilir alanı sürekli olarak daraltan fırtına çemberinden kaçınırken hayatta kalan son oyuncu olmaktır.
Fall Guys’da oyuncu, bir dizi engeli aşmalı ve bitiş çizgisine ulaşmalıdır.
Rocket League’de ise hedef, gol atmak ve aynı zamanda diğer oyuncuların gol atmasını engellemektir.
Mücadele
Eğer hedef bir bahçenin karşı tarafına geçmekse ama yolda hiçbir engel yoksa oyunu oyun yapan şey de yok demektir.
Bir oyunu ilgi çekici hale getiren esas şey, hedefi tamamlama yolunda oyuncunun karşısına çıkan zorluklardır. Bir oyunda kullanabileceğin farklı türlerde mücadeleler vardır.
Kısıtlamalar, hedefi tamamlama yolunda oyuncunun karşısına çıkan belli sınırları ifade eder. Örneğin, oyuncu bahçenin karşı tarafına geçmeye çalışırken önünde beliren ve yolu kapatan uzun çitler bu kategoriye girer.
Oyuna fiziksel engeller, zaman, rakipler ve bulmacalar gibi türlü çeşitli kısıtlama eklenebilir. Bir oyuncunun ilerlemesini yavaşlatan veya durduran fiziksel bir bariyer, bir kısıtlamadır. Yolu kapatan devrilmiş bir ağaç, oyuncunun tamir etmesini gerektiren yıkık bir köprü, silahın cephanesinin veya kullanılan aracın yakıtının bitmesi gibi kısıtlamalar bu kategoriye girer.
Oyuncu zamana karşı yarışıyorsa zaman da bir kısıtlamadır. Geri sayım yapan bir süreölçer veya bir hedefi başarmak için belirli sayıda hakka sahip olmak da bu kısıtlamalardan bazılarıdır.
Rakipler, mücadele oluşturmanın bir başka yoludur. Rakip kavramı karşı taraftaki tek bir oyuncuyu veya bir takımı ifade edebileceği gibi, vahşi hayvanları, bilinçli vahşi bitkileri ve hatta saldırgan uzaylı türlerini bile kapsayabilir. Tüm bunlar zorluk seviyesini arttırarak oyunu daha cazip kılar.
Bulmacalar da hedefe ulaşmayı zorlaştırabilir. Örneğin bir kaçış odasında duvarlar, zemin ve tavan oyuncuyu kısıtlayıcı bir konumdadır. Odadan kaçma hedefini başarmak için oyuncunun gizli nesneleri bulmak veya bulmaca çözmek gibi görevleri tamamlaması gerekir. Bulmaca, oyuncunun bir duvarın veya başka bir alanın öteki tarafına nasıl geçeceğini veya bir tuzaktan kaçmak için bir ağaca nasıl tırmanacağını çözmesini gerektirecek şekilde de olabilir. Labirentler de yine yolun bulunması gereken bulmaca türlerindendir.
Bir oyundaki hedefin, rakip takımdan bir bayrak ele geçirmek olduğunu varsayalım. Bu oyunu eğlenceli kılan şey, oyuncunun bayrağa ulaşmasını yavaşlatan veya durduran şeyler değil, oyuncunun hedefe ulaşmak için bu engellerin üstesinden gelebilecek olmasıdır.
Bu da bizi oyunların olmazsa olmaz bir diğer unsuruna getiriyor.
Ödüller
Şu ana dek her oyunun bir hedefe ve oyuncunun bu hedefe ulaşmak için mücadele etmesini sağlayacak zorluklara ihtiyaç duyduğundan bahsettik. Peki hedefe ulaşan oyuncuların eline ne geçiyor? Tabii ki ödüller! Bahçenin karşı tarafına ulaşan oyuncuyu orada neler beklemeli? Toplanmaya hazır dönüm dönüm lahanalar mı? Neden olmasın?
Oyuncunun kazandığı ödüller genellikle şu iki kategoriden birine dahildir: içsel ve dışsal.
İçsel ödüller, oyuncunun hissettiği şeylerdir. Bunlar, bir oyunu tamamlamanın verdiği tatmin hissi, bir oyunun oluşturulma şeklinin takdir edilmesi veya alıştırma yoluyla bir becerinin geliştirildiğinin fark edilmesi olabilir.
Dışsal ödüller ise daha somuttur. Bunlar, puan (rakipleri avlayarak veya hedeflere ulaşarak kazanılan puanlar), sıralama, rozet, bir ganimeti alma şansı ve hatta oyuncu bir galibiyet elde ettiğinde beliren bir görsel efekt bile olabilir. Dışsal ödüller, oyuncunun neler başardığını diğerlerine gösteren sosyal kanıtlardır.
Her iki ödül tipi de büyük öneme sahiptir ancak oyunda hangisinin daha çok öne çıkacağı tasarladığın oyunun türüne göre değişebilir.
Ödülün önemli yönlerinden biri de oyuncuya verilen geribildirimdir. Geribildirimleri oyuncunun oyun içindeki eylemlerine verilen yanıtlar olarak düşünebilirsin. Bu geribildirim, kazanılan puana göre puan tablosunda gösterilen puanlar, Gösterge Paneli’nde gösterilen oyuncu canındaki değişiklikler veya oyun içindeki sıralamalar şeklinde olabilir.
Olumlu geribildirimler oyuncuya doğru hamleler yaptığını gösterirken olumsuz geribildirimler onu doğru yola girmeye teşvik eden bilgiler sağlar.
Battle Royale’de oyuncunun aldığı geribildirimlere dair bir örnek.
Oyun Mekanikleri
Oyun mekanikleri, oyuncunun bir oyunda neler yapabileceğini (örneğin, koşmak, zıplamak ve uçmak), hedefe nasıl ulaşabileceğini (örneğin, objeler toplamak, bulmaca çözmek veya en uzun süre hayatta kalan oyuncu olmak) ve uyması gereken diğer tüm temel kuralları ifade eder.
Fortnite Kreatif’te bu mekanikler cihazlar kullanılarak oluşturulur. Cihaz, oyununda belirli etkileşimler kurmak için kullanabileceğin bir şeydir.
Örneğin, oyunun başlangıcında oyuncunun olmasını istediğin yere (çitin yanlış tarafı gibi) bir Oyuncu Doğma Karesi cihazı yerleştirebilir veya oyuncu çitin üstünden atlamayı her başardığında ona bir lahana vermek için bir Eşya Verici cihazı kullanabilirsin.
Bir yarış oyununda araçları yarış pistinde tutmak için Bariyer cihazlarını kullanabilirsin.
Oyuncuya bilgi sağlamak (örn. oyunun nasıl oynanacağına veya belirli durumlarda ne yapılacağına dair bilgiler) için kullanabileceğin cihazlar da vardır.
Birçok cihaz, eğlenceli ve zorlayıcı bir oyun ortaya çıkarmak için benzersiz işlevler oluşturacak şekilde diğer cihazlarla birleştirilebilir. Kreatif’te çok sayıda cihaz mevcuttur ve her sezon sürümünde bunlara yenileri eklenmektedir.
Oyunu kaç oyuncunun oynayabileceği, oyuncu bir rakip avlandığında ona kaç puan verileceği, oyuncunun başlangıç canı veya oyuncuların bir engelin üstüne tırmanıp tırmanamayacakları gibi bazı oyun mekaniklerini de Kreatif araç takımındaki ayarlardan kontrol edebilirsin.
Oynanış mekaniklerini yerleştirirken neyi neden yaptığını not almak sana yardımcı olabilir. Bu notlar, adanın oynanış testini yapmaya ve sonrasında da oyuncularının katılımını gerçekleştirmeye hazır olduğunda çok kullanışlı olacaktır.
Oynanış Döngüsü
Oynanış döngüsü, bir oyuncunun oyunu oynarken gerçekleştirdiği sıralı eylemleri ifade eder. Bu döngüler genelde tekrarlanabilir ve her bir döngü tamamlandığında daha büyük bir ödüle ulaşılır veya oyuncunun beceri düzeyi artar.
Örneğin bahçenin karşı tarafına geçmeye dayanan bir oynanış döngüsü, çiti aşma, çitin öteki tarafındaki tarladan lahana toplama, lahanayı taşıyarak tekrar çitten geçme, lahanayı sepete koyma ve aynı eylemi sepet dolana kadar tekrarlamayı içerebilir.
Oyuncuların ilgisini kaybetmemek ve oyuna tekrar tekrar gelmelerini sağlamak için eğlenceli bir oynanış döngüsü sunmak şarttır. İyi bir oyun hedefine ve kısıtlamalara sahip olsan da sağlam bir oynanış döngün yoksa oyuncu oyuna devam etmek bir yana, bir turdan fazla oynamak istemeyecektir.
İlgi çekici bir oynanış döngüsü, bir dizi oyuncu eylemini (çevreyi gözlemleme, bir rakibin yerini belirleme, çatışmaya girme, rakibi yenme), döngüye dair geribildirimi (örneğin puan ödülü) ve ardından oyuncu nihai hedefe ulaşana kadar eylemin tekrarını içerecektir.
Oynanış döngüsü oyundan oyuna epey farklılık gösterebilir ve döngünün yapısını esas belirleyen şey oyun mekanikleridir.
Oyun Türleri
Birçok farklı oyun türü veya janrı vardır. Tür örnekleri; nişancı oyunları, bulmaca oyunları, platform oyunları veya yarış oyunları olabilir.
Yapmak istediğin oyunun türüne dair genel bir fikrinin olması işini kolaylaştıracaktır zira belirli türler belirli özelliklere sahiptir. Bu sayede oyuncu yabancılık çekmez ve oyunun akışına kendini daha çabuk kaptırabilir. Örneğin, bir kutu savaşı oyununda oyuncudan savaşı kazanması için bir bilmece çözmesi muhtemelen istenmeyecektir.
Yapmak istediğin oyun türünün örneklerine şöyle bir göz atarak ne tip oyun mekaniklerinin daha başarılı sonuçlar vereceğini öğrenmende fayda var. Daha fazla bilgi için Oyunlar ve Oyun Etiketleri kısmına bakabilirsin.
Farklı oyun türlerinin olası mekaniklerini keşfetmek için Oynanışı Keşfetme sayfasına bakabilirsin.
Adanı Tasarlama
Adanın tasarımı, ortamın (görsel unsurların estetiğini içerir) ve oynanış unsurlarının (hedefler, mücadeleler, ödüller ve cihazlar) bu ortamla entegre edilme biçiminin bir bileşimidir.
Görsel Bir Tema Ayarla
Her başlangıç adası veya şablon adasının bir ada teması vardır.
Oyun tasarımı maceraların burada başlar!
Örneğin başlangıç yerin olarak Kutup Adası’nı seçersen görsel olarak bu adanın temasına uygun olacak şekilde tasarlanmış hazır yapıları Prefablar’da, nesneleri ise Galeriler’de bulabilirsin.
Kreatif araç takımında bulunan çok sayıda çanta ile, bir adayı hayal ettiğin gibi tasarlamak için bolca olanağa ve aralarından seçim yapabileceğin birçok kaynağa sahip olursun!
Oynanışı Entegre Et
Ada tasarımında, adanın estetiğinin ötesinde, oyununa oynanışı entegre etme şeklin daha önemli bir unsurdur. Oynanışın entegrasyonu mantıklı olmalı ve oyuncuya, oyununun nasıl oynanacağına dair sezgisel bir anlayış sağlayarak yardımcı olacak çevresel ipuçları sunmalıdır.
Örneğin bir yarış oyununda piste bariyerler kurarak oyuncuların aracı nereye sürebileceklerini belirleyip hiçbir açıklama yapmana gerek kalmadan onları bitiş çizgisine giden doğru rotada tutmuş olursun.
Platform oyunlarında oyuncunun hareket eden bir yüzeyden başka bir yüzeye atlaması gerekiyorsa hem mesafenin geçilebilir olduğundan hem de platformların hızının ve hareketinin oyuncunun ilerlemesi için yeterli olduğundan emin olmak gerekir.
Ada tasarımında oynanışın nasıl destekleneceğine dair daha fazla ipucu için Bölüm Tasarımı İçin Örnek Uygulamalar kısmına bakabilirsin.
Oynanış Testinin Hayati Önemi
İnşa etmeye başladığın oyununu mutlaka başkalarının da oynamasını sağla. Sana deneyimleri hakkında geribildirimlerini vermelerini rica etmeyi de ihmal etme.
Herkesin başında durup oyunu açıklaman mümkün olmayacağı için testi yapan oyuncuların oyunu kendi başlarına çözmesini bekle ve oyunla nasıl etkileşime girdiklerini gözlemle. Böylece oyuncu katılımında açıklaman gereken noktaları da keşfedebilirsin.
Yineleme, oyun geliştirmenin önemli bir unsurudur. Senin için çok net olan ve gözden kaçtığı takdirde tüm oyunu berbat edecek bir unsuru oyuncuların gözden kaçırması gayet doğal. Bu gibi unsurları yakalamanın en iyi yolu oyunu farklı farklı kişilere denetmekten geçer. Oyununu mümkün olduğunca fazla kişiye test ettirmeye çalış. Her bir oyuncu farklı fikirlere ve deneyimlere sahiptir. Test yapan kişi havuzu ne kadar genişse oyundaki işe yarayan ve yaramayan noktaları tespit etmen o kadar kolaylaşır.
Bu Daha Başlangıç!
Oyun tasarımı hakkında bilinmesi gerekenler bunlarla sınırlı olmasa da bu yazının doğru adımlarla başlamana yardımcı olacak bir rehber niteliğinde olduğuna inanıyoruz. Çok sık oyun oynayan biriysen buradaki bilgilerin çoğuna zaten yabancı değilsindir. Durum böyle değilse bile bu rehber sayesinde kısa sürede emin adımlarla ilerleyeceğini umuyoruz!
Başlamak için İlk Adanı Oluştur sayfasına git!
Şablon Adalar’a göz at ve kendi adanı yapmak için onlardan ilham al!